Zmiany w języku polskim od 2026 roku
W ubiegłym miesiącu Rada Języka Polskiego ogłosiła uchwalenie nowych zasad ortografii, które mają wejść w życie 1 stycznia 2026 r. Zmiany te, choć planowane od dawna, wzbudzają sporo emocji zarówno wśród lingwistów, jak i wśród codziennych użytkowników języka. W niniejszym artykule przyjrzymy się modyfikacjom, jakie zaproponowano, oraz omówimy, jak wpłyną one na codzienną komunikację pisemną. Dowiemy się również, jakie argumenty stały za decyzjami Rady oraz przedstawimy nasze podejście do zmian w narzędziu iKorektor.
Nowe zasady pisowni
Poniżej przedstawiamy listę zmian, jakie mają zacząć obowiązywać od 2026 roku.
Wielka litera dla mieszkańców miast
Jedną z najważniejszych nowości jest pisownia wielką literą nazw mieszkańców miast oraz dzielnic, osiedli i wsi. Oznacza to, że będziemy pisać Warszawianin, Zgierzanin, Ochocianka, Mokotowianin, Nowohucianin, Chochołowianin itd.
Ponadto dopuszczony będzie alternatywny zapis nieoficjalnych nazw etnicznych zarówno małą, jak i wielką literą. W praktyce oznacza to, że formy takie jak kitajec lub Kitajec, jugol lub Jugol, angol lub Angol, żabojad lub Żabojad, szkop lub Szkop, makaroniarz lub Makaroniarz będą uznawane za poprawne, dając użytkownikom języka większą swobodę wyboru.Wielka litera także dla egzemplarzy
Wprowadzenie zapisu wielką literą nie tylko nazw firm i marek wyrobów przemysłowych, ale także pojedynczych egzemplarzy tych wyrobów („samochód marki Ford” i „pod oknem zaparkował czerwony Ford”).Rozdzielna pisownia -by ze spójnikami
Wprowadzona zostanie rozdzielna pisownia cząstek -by, -bym, -byś, -byśmy, -byście ze spójnikami (np. czy, czyli, bo, ale, więc). Przykład: Zastanawiam się, czy by nie pojechać w góry.
Warto podkreślić, że zmiana dotyczy wyłącznie spójników. Czasowniki nadal będą zapisywane łącznie z ww. cząstkami, np. Z chęcią pojechałbym w góry.Łączna pisownia nie- z imiesłowami odmiennymi
Ustanowienie bezwyjątkowej pisowni łącznej nie- z imiesłowami odmiennymi. Dotychczas obowiązywał wyjątek, który zezwalał na tzw. świadomą pisownię rozdzielną w zależności od interpretacji znaczeniowej (czasownikowej lub przymiotnikowej). Od 2026 r. jednak wszystkie imiesłowy odmienne będą pisane łącznie z nie-, niezależnie od kontekstu. Przykłady dla imiesłowów utworzonych od czasownika rozumieć:
– nierozumiejący (imiesłów odmienny czynny),
– nierozumiany (imiesłów odmienny bierny),
– nie rozumiejąc (imiesłów nieodmienny współczesny),
– nie zrozumiawszy (imiesłów nieodmienny uprzedni).
Newsletter
Otrzymuj darmowe porady i ciekawostki językowe prosto na swoją skrzynkę e-mail.